على ربانى گلپايگانى
283
درآمدى به شيعه شناسى ( فارسى )
دلايل وجود امام عصر ( عج ) 1 . دلايل عقلى بر وجوب امامت امام معصوم در هر زمان ؛ مفاد اين دليل اين است كه وجود حجت بالغهى الهى كه امام معصوم مصداق تام آن است هميشه در ميان بشر لازم است . اين مطلب مقتضاى قاعدهى لطف است ، كه از قواعد كلامى و عقلى است ، اما غيبت امام معصوم ، امرى عارضى و ثانوى است ، و با وجوب وجود امام كه اصلى اولى است منافات ندارد . چنانكه محقق طوسى گفته است : « وجوده لطف ، و تصرّفه لطف آخر و عدمه منا » : وجود امام معصوم مصداق لطف الهى است ، و تصرّف او در امور بشر لطف ديگرى است ، و عدم اين تصرّف ناشى از اعمال و رفتار بشر است . امام على عليه السّلام در مورد اينكه زمين هيچگاه از حجّت الهى خالى نخواهد بود ، و آن حجّت گاهى ظاهر و آشكار ، و گاهى غايب و پنهان است فرموده است : « اللّهم بلى ! لا تخلو الأرض من قائم للّه بحجّة ، اما ظاهرا مشهورا و اما خائفا مغمورا ، لئلّا تبطل حجج اللّه و بيّناته » « 1 » ؛ خداوندا ! اين حقيقت را تصديق مىكنيم كه زمين هيچ گاه از حجّت الهى خالى نمىباشد ، آن حجت يا ظاهر و مشهور است ، و يا خايف و پنهان ، تا حجّتها و بيّنات باطل نگردد . 2 . برخى از احاديث مانند حديث ثقلين و حديث دوازده خليفه بر وجود امام معصوم در هر زمان و تا روز قيامت دلالت مىكند . چنانكه در بحث مربوط به نصوص امامت بيان گرديد .
--> ( 1 ) . نهج البلاغه ، حكمت 147 .